Antoni Ferdynand Ossendowski

Antoni Ferdynand Ossendowski (1876–1945) był najpoczytniejszym polskim pisarzem dwudziestolecia międzywojennego – jego książki rozeszły się w osiemdziesięciu milionach egzemplarzy i doczekały się niemal stu pięćdziesięciu przekładów na ponad dwadzieścia języków. Urodził się w Inflantach w rodzinie o tatarskich korzeniach, studiował na uniwersytecie w Petersburgu, a następnie kontynuował naukę w Paryżu, gdzie uczęszczał na wykłady Marii Curie-Skłodowskiej. Uczestniczył w wyprawach naukowych na Syberię, Kaukaz i do Azji Centralnej. Po wybuchu rewolucji październikowej stanął po stronie Białych i jako doradca admirała Kołczaka trafił na listę wrogów bolszewików. Uciekając przed Czeka, przedarł się przez Syberię i Mongolię, gdzie zetknął się z legendarnym „Krwawym Baronem” von Ungern-Sternbergiem. Te przeżycia opisał w światowym bestsellerze Przez kraj ludzi, zwierząt i bogów (1923).

Po powrocie do Polski w 1922 roku Ossendowski stał się literacką gwiazdą – porównywano go z Kiplingiem, Jackiem Londonem i Josephem Conradem. Spod jego pióra wyszło ponad siedemdziesiąt książek: powieści podróżnicze, przygodowe, historyczne oraz utwory dla młodzieży. Szczególny rozgłos przyniosła mu demaskatorska biografia Lenin (1930), która wywołała wściekłość Kremla i przyczyniła się do tego, że po wojnie komunistyczna cenzura skazała całą jego twórczość na zapomnienie. Zmarł w styczniu 1945 roku, tuż przed wkroczeniem Armii Czerwonej. Sowieci tak bardzo obawiali się jego ewentualnych tajemnic, że funkcjonariusze NKWD rozkopali jego grób, by upewnić się, że autor Lenina rzeczywiście nie żyje.