Roman Dmowski

Roman Dmowski (1864–1939) – polski polityk, publicysta i pisarz polityczny, współzałożyciel i główny ideolog Narodowej Demokracji (endecji). Urodził się 9 sierpnia 1864 roku w Kamionku pod Warszawą. Ukończył studia przyrodnicze na Uniwersytecie Warszawskim, następnie kontynuował naukę w Paryżu. Od młodości angażował się w działalność patriotyczną – należał do Związku Młodzieży Polskiej „Zet" i Ligi Polskiej, za co był więziony przez władze carskie w Cytadeli Warszawskiej. W 1893 roku współtworzył Ligę Narodową, a w 1897 roku Stronnictwo Narodowo-Demokratyczne. Był posłem do II i III Dumy Państwowej oraz ministrem spraw zagranicznych RP. W 1919 roku wraz z Ignacym Paderewskim reprezentował Polskę na konferencji pokojowej w Paryżu i podpisał traktat wersalski.

Jako publicysta i myśliciel polityczny sformułował podstawy polskiego nacjonalizmu. Do jego najważniejszych dzieł należą: Myśli nowoczesnego Polaka (1903), Niemcy, Rosja i kwestia polska (1908), Polityka polska i odbudowanie państwa (1925), Kościół, naród i państwo (1927), Świat powojenny i Polska (1931) oraz Przewrót (1934). Pod pseudonimem Kazimierz Wybranowski opublikował również powieści W połowie drogi oraz Dziedzictwo. W 1927 roku otrzymał nagrodę literacką miasta Poznania im. Jana Kasprowicza. Zmarł 2 stycznia 1939 roku w Drozdowie.