Benjamin Franklin

Benjamin Franklin (1706–1790) to jedna z najbardziej niezwykłych postaci XVIII-wiecznej Ameryki – człowiek, którego życiorys obejmuje role drukarza, wydawcy, pisarza, filozofa, wynalazcy, naukowca, dyplomaty i Ojca Założyciela Stanów Zjednoczonych. Urodzony w Bostonie jako piętnaste z siedemnaściorga dzieci mydlarza, od młodości wykazywał niezwykłą pracowitość i żądzę wiedzy. W wieku siedemnastu lat uciekł do Filadelfii, gdzie zbudował imperium wydawnicze i zyskał ogromny majątek. W latach 1733–1758 publikował słynny Almanach biednego Ryszarda (Poor Richard's Almanack), pełen błyskotliwych aforyzmów i praktycznych mądrości, które do dziś funkcjonują w amerykańskiej kulturze. Jako naukowiec zasłynął badaniami nad elektrycznością – jego eksperyment z latawcem podczas burzy przyniósł mu światową sławę i tytuł „człowieka, który złapał piorun”.

Obok działalności politycznej i naukowej Franklin pozostawił po sobie dzieło literackie o trwałej wartości. Jego Żywot własny (znany też jako Autobiografia), pisany z przerwami od 1771 roku, uznawany jest za jedną z najwybitniejszych autobiografii w historii literatury i pierwszy wielki tekst ucieleśniający „amerykański sen” – opowieść o człowieku, który dzięki pracowitości, samodyscyplinie i sprytowi wzniósł się z ubóstwa na szczyty społeczne. W dziele tym Franklin przedstawił swój słynny system trzynastu cnót, który miał służyć moralnemu doskonaleniu. Przez niemal dwieście lat książka figurowała na papieskim indeksie ksiąg zakazanych. Franklin zmarł w Filadelfii jako jeden z najbogatszych i najbardziej szanowanych ludzi swoich czasów, pozostawiając spuściznę, która do dziś inspiruje kolejne pokolenia.