George Orwell

George Orwell, właściwie Eric Arthur Blair (1903–1950), to brytyjski pisarz, eseista i publicysta, którego nazwisko stało się synonimem bezkompromisowej walki z totalitaryzmem i politycznym zakłamaniem. Urodził się w Motihari w Indiach Brytyjskich jako syn urzędnika kolonialnego, dzieciństwo spędził jednak w Anglii. Po ukończeniu prestiżowego Eton zamiast na studia wyjechał do Birmy, gdzie przez pięć lat służył w policji kolonialnej – doświadczenie, które zrodziło w nim głęboki wstręt do imperializmu i wszelkich form ucisku. Po powrocie do Europy świadomie wybrał życie wśród ubogich i wykluczonych: pracował jako pomywacz w Paryżu, włóczył się z londyńskimi bezdomnymi, zbierał chmiel w Kent. Z tych przeżyć powstała jego pierwsza książka Na dnie w Paryżu i w Londynie (1933).

Przełomowym doświadczeniem okazał się udział w hiszpańskiej wojnie domowej po stronie republikańskiej – Orwell walczył w milicji POUM, został postrzelony w gardło i cudem uniknął śmierci z rąk stalinowskich agentów. W hołdzie Katalonii (1938) to poruszające świadectwo tamtych wydarzeń i początków jego antysowieckiego zaangażowania. Światową sławę przyniosły mu jednak dwie ostatnie powieści: Folwark zwierzęcy (1945) – alegoryczna bajka o rewolucji pożerającej własne dzieci, oraz Rok 1984 (1949) – przerażająca wizja totalitarnego państwa z Wielkim Bratem, nowomową i Ministerstwem Prawdy. Orwell pisał ją umierając na gruźlicę na szkockiej wyspie Jura; ukończył ją zaledwie kilka miesięcy przed śmiercią. Jego pojęcia – „orwellowski”, „Wielki Brat”, „dwójmyślenie” – weszły na trwałe do języka i pozostają niepokojąco aktualne.