Mary Shelley

Mary Shelley (1797–1851) – angielska pisarka, której jedno dzieło na zawsze zmieniło oblicze literatury. Urodziła się w Londynie jako córka dwóch wybitnych intelektualistów: filozofa i pisarza Williama Godwina oraz pionierki feminizmu Mary Wollstonecraft, która zmarła jedenaście dni po jej narodzinach. Wychowywana przez ojca w atmosferze intelektualnych dysput i literackich inspiracji, w wieku szesnastu lat uciekła z domu z żonatym poetą Percym Bysshe Shelleyem. Latem 1816 roku, podczas słynnego „roku bez lata”, młodzi Shelleyowie spędzali deszczowe wieczory w Szwajcarii w towarzystwie lorda Byrona i Johna Polidoriego, wymyślając opowieści grozy. To właśnie wtedy dziewiętnastoletnia Mary poczęła wizję, która przerodziła się w powieść Frankenstein, czyli współczesny Prometeusz (1818).

Opublikowana anonimowo powieść stała się sensacją i do dziś uznawana jest za kamień węgielny zarówno literatury gotyckiej, jak i science fiction – po raz pierwszy bowiem ożywienie martwej materii wyjaśniono nie magią, lecz nauką. Życie osobiste Mary naznaczone było tragediami: straciła troje z czworga dzieci, a w 1822 roku jej mąż utonął podczas burzy morskiej. Owdowiała w wieku dwudziestu czterech lat, poświęciła się wychowaniu jedynego syna i karierze literackiej. Napisała jeszcze kilka powieści, w tym wizjonerskiego Ostatniego człowieka (1826) – jedną z pierwszych postapokaliptycznych opowieści w historii literatury – oraz Valpergę (1823) i Przeistoczenie (1831). Zmarła w Londynie na skutek guza mózgu, pozostawiając po sobie mit Frankensteina, który przetrwał w niezliczonych adaptacjach teatralnych i filmowych.