Michaił Bułhakow

Michaił Bułhakow (1891–1940) – rosyjski pisarz i dramaturg, jeden z najwybitniejszych prozaików XX wieku, mistrz groteski i satyry. Urodził się w Kijowie w rodzinie profesora teologii. Z wykształcenia był lekarzem – ukończył medycynę na Uniwersytecie Kijowskim i praktykował jako wiejski doktor, co zaowocowało później autobiograficznymi Zapiskami młodego lekarza. Burzliwe lata rewolucji i wojny domowej przeżył w Kijowie, który wielokrotnie przechodził z rąk do rąk – doświadczenia te stały się kanwą powieści Biała gwardia oraz sztuki Dni Turbinów. W 1921 roku przeniósł się do Moskwy, gdzie rozpoczął karierę literacką, publikując felietony i opowiadania, a wkrótce zyskał rozgłos jako autor błyskotliwych satyr na sowiecką rzeczywistość.

Sukces szybko przerodził się w gehennę. Utwory takie jak Diaboliada, Fatalne jaja czy Psie serce ściągnęły na Bułhakowa gniew cenzury – od 1929 roku nie mógł już publikować ani wystawiać swoich sztuk. W desperacji napisał list do Stalina, który osobiście do niego zadzwonił i załatwił mu posadę w Moskiewskim Teatrze Artystycznym, choć twórczej swobody mu nie przywrócił. Ostatnie dwanaście lat życia Bułhakow poświęcił pracy nad Mistrzem i Małgorzatą – monumentalną powieścią łączącą groteskową wizję Moskwy lat trzydziestych z historią Poncjusza Piłata i Jeszui Ha-Nocri. Ukończył ją niemal ślepy, dykutując żonie poprawki na łożu śmierci. Zmarł na dziedziczną chorobę nerek, nie doczekawszy publikacji swojego arcydzieła, które ukazało się dopiero w 1966 roku i natychmiast zyskało status jednej z najważniejszych powieści XX wieku.