Doktor B., austriacki prawnik, po aneksji Austrii przez Hitlera jest prześladowany przez Gestapo i uwięziony na długie miesiące w samotnej celi. Przed załamaniem psychicznym ratuje go gra w szachy, której uczy się z przypadkowo zdobytego podręcznika (a właściwie zbioru partii). Gra sam ze sobą początkowo na zaimprowizowanej szachownicy ulepionymi z chleba bierkami, a potem „na ślepo” w pamięci. Szachy przynoszą mu ratunek, ale wywołują objawy rozdwojenia jaźni. Doktor zostaje uznany za chorego psychicznie, jest zwolniony z więzienia Gestapo i udaje się do Ameryki. Na pokładzie statku spotyka się płynącym na tournée do Argentyny arcymistrzem szachowym Mirko Czentoviciem. Przypadkowe zaaranżowane spotkanie szachowe między dr. B. i arcymistrzem przekształca się w dramatyczny pojedynek, którego przebieg oraz zaskakujący finał odsłaniają zawiłości umysłowe i psychiczne obu postaci.

- 🧠Studium psychologicznego obłędu
- ♟️Dramatyczny pojedynek umysłów
- 🚢Arcydzieło Stefana Zweiga
Czego się spodziewać?
| Klimat / Vibe | Statek pasażerski, napięcie, II WŚ |
|---|---|
| Podgatunek | Nowela psychologiczna |
| Główne atuty | Mistrzowski styl, krótka forma, głębia |
| Dla fanów | Thomas Mann, Franz Kafka, Sándor Márai |
| Długość | Idealna na jeden wieczór |
| Wersja audio | Czyta Wojciech Masiak |
Warto wiedzieć (Q&A)
- Czy muszę umieć grać w szachy?
- Nie, znajomość zasad nie jest konieczna do zrozumienia psychologicznej głębi utworu.
- Ile czasu zajmie lektura?
- To krótka forma – e-book ma 74 strony, a audiobook trwa tylko 2 godziny.
- Czy książka jest oparta na faktach?
- To fikcja literacka, ale głęboko osadzona w realiach terroru Gestapo i II wojny światowej.
| Data wydania | 2022-06-28 |
| Język | polski |
| Tytuł oryginału | Schachnovelle |
| Przekład | Izabela Czermakowa |
| Opis wydania | wydanie 1 |
💡Ciekawostki:
- •„Nowela szachowa” to ostatnie i zarazem najbardziej znane dzieło Stefana Zweiga – pisarz napisał je w 1941-1942 roku na emigracji w brazylijskim Petrópolis.
- •Zweig wysłał ukończony manuskrypt do wydawcy 21 lutego 1942 roku – zaledwie dzień lub dwa przed tym, jak wraz z żoną popełnił samobójstwo, zażywając śmiertelną dawkę barbituranów.
- •Sam Zweig był bardzo słabym szachistą – jego przyjaciel, pisarz Ernst Feder, wspominał, że musiał się starać, by czasem „pozwolić mu wygrać partię”.
- •Pisarz nie wierzył w sukces swojego dzieła i uważał je za „zbyt abstrakcyjne dla szerokiego odbiorcy, zbyt odległe w swojej tematyce” – historia pokazała jednak, że się mylił.
- •„Nowela szachowa” doczekała się wielu adaptacji filmowych, m.in. filmu z 1960 roku w reżyserii Gerda Oswalda oraz niemieckiego filmu z 2021 roku w reżyserii Philippa Stölzla.
🏆Dlaczego warto przeczytać?
To mistrzowsko skonstruowana opowieść o psychicznych skutkach terroru i izolacji, zamknięta w zwięzłej formie, którą można przeczytać jednego wieczoru. Zweig przejmująco opisuje subtelne metody tortur nazistowskiej dyktatury i ich psychiczne konsekwencje dla ofiar – a pojedynek szachowy staje się metaforą starcia humanistycznych wartości z brutalną siłą. Idealny wybór dla miłośników literatury psychologicznej, która nie traci aktualności mimo upływu lat.
Otrzymujesz pliki na swój adres e-mail w ciągu minuty od zaksięgowania płatności, o każdej porze dnia i nocy. Książki papierowe wysyłamy kurierem lub paczkomatem.
Szanujemy Twoją wygodę – e-book jest zabezpieczony znakiem wodnym, więc bez problemu wgrasz go na komputer, Kindle, PocketBooka czy telefon.
Korzystamy z szyfrowanych płatności (BLIK, Szybkie Przelewy), transakcja jest bezpieczna, a plik dostępny do pobrania na Twoim koncie bezterminowo.

